Изображения
Включить
Выключить
Цвет
А
Белый
А
Чёрный
А
Синий
Стиль текста
А
С засечками
А
Без засечек
Размер текста
Обычная версия сайта

Пытанне:

Работнік арганізацыі пры выкананні работ атрымаў нязначную траўму, за аказаннем медыцынскай дапамогі не звяртаўся. Атрыманне траўмы было зафіксавана ў часопісе няшчасных выпадкаў, як мікратраўмы. Праз месяц пасля здарэння работніку быў адкрыты бальнічны ліст у сувязі з траўмай на вытворчасці. У які тэрмін у дадзеным выпадку павінна быць праведзена расследаванне няшчаснага выпадку на вытворчасці?

Адказ:

Згодна з пунктам 27 правілаў расследавання і ўліку няшчасных выпадкаў на вытворчасці і прафесійных захворванняў, зацверджаных пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 15 студзеня 2004 г. № 30, няшчасны выпадак, пра які страхавальніку, арганізацыі не паступіла паведамленне на працягу працоўнага дня (змены) або з прычыны якога страта працаздольнасці наступіла не адразу, расследуецца на працягу аднаго месяца з дня, калі страхавальніку стала вядома аб няшчасным выпадку (паступленне заявы ад чалавека які працуе або яго сваякоў аб няшчасным выпадку, лістка непрацаздольнасці з запісам аб вытворчай траўме, іншай інфармацыі).

Пытанне:

Жамойцік Міхаіл, Мінская вобласць: хацелася б ведаць Ваша меркаванне наконт мер уздзеяння да парушальнікаў заканадаўства аб ахове працы? Плануецца ўзмацненне жорсткасці адказнасці?

Адказ:

На падставе артыкула 44 Закона Рэспублікі Беларусь» Аб ахове працы "працадаўцы і працуючыя, вінаватыя ў парушэнні заканадаўства аб ахове працы, нясуць адказнасць у адпаведнасці з заканадаўчымі актамі.

За парушэнне заканадаўства аб ахове працы ўстаноўлены наступныя віды адказнасці:

  • дысцыплінарная адказнасць (Заўвага, вымова, звальненне). Прадугледжана Працоўным кодэксам Рэспублікі Беларусь;
  • адміністрацыйная адказнасць. Прадугледжана Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адміністрацыйных правапарушэннях;
  • крымінальная адказнасць. Прадугледжана Крымінальным кодэксам Рэспублікі Беларусь.

Выгляд адказнасці вызначаецца ў кожным канкрэтным выпадку з улікам дапушчаных парушэнняў патрабаванняў па ахове працы, якія змяшчаюцца ў нарматыўных прававых актах, у тым ліку тэхнічных нарматыўных прававых актах.

Адначасова паведамляем, што згодна з пунктам 3 Плана мерапрыемстваў па рэалізацыі Дырэктывы Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 11 сакавіка 2004 г. № 1 "Аб мерах па ўмацаванні грамадскай бяспекі і дысцыпліны", зацверджанага пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 21 снежня 2015 г. № 1065, прадугледжана ўнясенне прапаноў аб карэкціроўцы Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб адміністрацыйных правапарушэннях у частцы ўзмацнення адміністрацыйнай адказнасці службовых асоб за незабеспячэнне своечасовага правядзення абавязковых медыцынскіх аглядаў работнікаў або агляду на прадмет знаходжання ў стане алкагольнага, наркатычнага або таксічнага ап'янення, а таксама ўстанаўлення адміністрацыйнай адказнасці работнікаў за парушэнне патрабаванняў заканадаўства аб ахове працы.

Пытанне:

Тарапецкі Аляксандр, Мінск: наколькі мне вядома, заканадаўча замацавана норма аб абавязковым інфармаванні любой арганізацыяй мясцовага выканаўчага і распарадчага органа, на падведамнай тэрыторыі якога дадзеная арганізацыя размешчана, аб нясчасным здарэнні на вытворчасці.

Калі выпадкі ўтойвання выпадкаў вытворчага траўматызму наймальнікамі? Якія за гэта прадугледжаны санкцыі?

Адказ:

На жаль адзінкавыя факты ўтойвання няшчасных выпадкаў з боку наймальнікаў маюць месца.

Разам з тым, спробы наймальнікаў схаваць няшчасныя выпадкі не даўгавечныя. У адпаведнасці з патрабаваннямі заканадаўства арганізацыям аховы здароўя загадана на працягу аднаго працоўнага дня інфармаваць страхавальнікаў, страхоўшчыка аб асобах, якім была аказана медыцынская дапамога ў сувязі з траўмамі на вытворчасці. Акрамя таго, інфармацыя аб асобах, якія атрымалі траўмы на вытворчасці, штомесяц паступае з устаноў аховы здароўя ў адрас структурных падраздзяленняў Дэпартамента дзяржаўнай інспекцыі працы. Пры праверцы дзяржаўнымі інспектарамі працы прадстаўленых звестак аб атрыманні работнікамі арганізацый траўмаў на вытворчасці прымаюцца меры, якія абавязваюць наймальнікаў праводзіць расследаванне няшчасных выпадкаў у адпаведнасці з патрабаваннямі заканадаўства, якія адбыліся ў арганізацыях. Акрамя таго, пра факты ўтойвання няшчасных выпадкаў на вытворчасці становіцца вядома з заяў пацярпелых работнікаў альбо іх сваякоў, якія паступаюць у Дэпартамент дзяржаўнай інспекцыі працы і яго адасобленыя структурныя падраздзяленні.

У адпаведнасці з артыкулам 9.20 Кодэкса аб адміністрацыйных правапарушэннях Рэспублікі Беларусь, Утойванне страхавальнікам наступлення страхавога выпадку пры абавязковым сацыяльным страхаванні ад няшчасных выпадкаў на вытворчасці і прафесійных захворванняў цягне накладанне штрафу ў памеры ад двух да дзесяці базавых велічынь, на індывідуальнага прадпрымальніка - ад дзесяці да пяцідзесяці базавых велічынь, а на юрыдычную асобу — ад пяцідзесяці да ста базавых велічынь.

Як дзейнічаць пацярпеламу: ісці на повадзе ў наймальніка або настойваць на рэгістрацыі няшчаснага выпадку неабходна вырашаць яму самому. Аднак работнікам, якія пагадзіліся схаваць траўму на вытворчасці, неабходна памятаць, што ў такіх выпадках яны пазбаўляюцца якіх-небудзь сацыяльных гарантый, якія прадстаўляюцца дзяржавай у выпадку страты імі працаздольнасці. Таксама неабходна ўлічваць, што нават праз непрацяглы перыяд часу становіцца цяжка усталяваць сапраўдныя абставіны і прычыны, якія пацягнулі факт траўміравання на вытворчасці. Таму ў адпаведнасці з патрабаваннямі заканадаўства работнік павінен неадкладна паведамляць страхавальніку аб няшчасным выпадку на вытворчасці.

Пытанне:

Ірыцкая Наталля, Віцебская вобласць: Добры дзень! Як, па вашай ацэнцы, ажыццяўляецца забеспячэнне работнікаў сродкамі індывідуальнай і калектыўнай абароны? Якое фінансаванне на гэтыя мэты павінна вылучацца? Колькі надзвычайнага здарэння на вытворчасці адбываецца з-за адсутнасці сродкаў індывідуальнай абароны?

Адказ:

Абавязкі працадаўцы па забеспячэнні работнікаў сродкамі індывідуальнай абароны адлюстраваны ў Законе Рэспублікі Беларусь "Аб ахове працы".

У адпаведнасці з патрабаваннямі артыкула 28 Закона Рэспублікі Беларусь «Аб ахове працы» работнікі, занятыя на работах са шкоднымі і (або) небяспечнымі ўмовамі працы, а таксама на работах, звязаных з забруджваннем і (або) якія выконваюцца ў неспрыяльных тэмпературных умовах, забяспечваюцца сродкамі індывідуальнай абароны.

Якія працуюць па грамадзянска-прававых дагаворах забяспечваюцца сродкамі індывідуальнай абароны, змываюць і абясшкоджваюць сродкамі ў адпаведнасці з гэтымі дамовамі.

Парадак забеспячэння сродкамі індывідуальнай абароны работнікаў, занятых на работах са шкоднымі і (або) небяспечнымі ўмовамі працы, а таксама на работах, звязаных з забруджваннем або ажыццяўляюцца ў неспрыяльных тэмпературных умовах, вызначае Інструкцыя аб парадку забеспячэння работнікаў сродкамі індывідуальнай абароны, зацверджаная пастановай Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь ад 30 снежня 2008 г. № 209.

На падставе вышэйпаказанай інструкцыі на працах з шкоднымі і (або) небяспечнымі ўмовамі працы, а таксама на работах, звязаных з забруджваннем або ажыццяўляюцца ў неспрыяльных тэмпературных умовах, наймальнік абавязаны забяспечыць бясплатную выдачу работнікам сродкаў індывідуальнай аховы ў аб'ёме не менш устаноўленых тыпавымі нормамі, зацверджанымі Міністэрствам працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь.

Наймальнік мае права забяспечваць работнікаў спецыяльнай вопраткай, якая належыць яму на праве арэнды. Арганізацыя, якая прапануе ў арэнду спецыяльную вопратку, забяспечвае яе рамонт, мыццё, хімчыстку і да таго падобнае.

На жаль, вядомыя выпадкі, калі службовыя асобы арганізацый не праяўляюць належнай увагі да пытання забеспячэння работнікаў сродкамі індывідуальнай абароны, а таксама кантролю за іх прымяненнем, што цягне за сабой няшчасныя выпадкі на вытворчасці.

У 2015 годзе адсутнасць у пацярпелага сродкаў індывідуальнай абароны, а таксама непрымяненне пацярпелым выдадзеных яму сродкаў індывідуальнай абароны адпаведна склала 2,5 і 2,1 працэнта ад агульнай колькасці ўстаноўленых прычын няшчасных выпадкаў з цяжкімі наступствамі.

Пытанне:

Я адпрацаваў у арганізацыі тры месяцы, усе дакументы аб тым, што праца выканана, падпісаныя мною і працадаўцам, але заробак я да гэтага часу не атрымаў. Што мне рабіць?

Адказ:

Згодна з артыкулам 73 ТК выплата заработнай платы вырабляецца рэгулярна ў дні, вызначаныя ў калектыўным дагаворы, пагадненні або працоўным дагаворы, але не радзей двух разоў у месяц, калі іншая перыядычнасць не вызначана кантрактам. Для асобных катэгорый работнікаў заканадаўствам могуць быць вызначаны іншыя тэрміны выплаты заработнай платы. Пры супадзенні тэрмінаў выплаты заработнай платы з выхаднымі днямі (артыкул 136 ТК) альбо дзяржаўнымі святамі і святочнымі днямі (частка першая артыкула 147 ТК) яна павінна ажыццяўляцца напярэдадні іх.

Наглядным органам за выкананнем заканадаўства аб працы і аб ахове працы з'яўляецца Дэпартамент дзяржаўнай інспекцыі працы Міністэрства працы і сацыяльнай абароны (Палажэнне аб Дэпартаменце Дзяржаўнай інспекцыі працы Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь, зацверджанае пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 29 ліпеня 2006 г. № 959 (са зменамі і дапаўненнямі).

Работнікі могуць звяртацца ва ўстаноўленых заканадаўчымі актамі выпадках у суд у трохмесячны тэрмін з дня, калі яны даведаліся або павінны былі даведацца аб парушэнні свайго права (Частка першая артыкула 242 ТК).

Пры разглядзе індывідуальных працоўных спрэчак работнікі вызваляюцца ад выплаты судовых расходаў (частка чацвёртая артыкула 241 ПК).

У сувязі з чым, для прымусу наймальніка да выплаты заработнай платы можна звярнуцца ў Дэпартамент дзяржаўнай інспекцыі працы Міністэрства працы і сацыяльнай абароны або ў суд па месцы рэгістрацыі арганізацыі, а для спагнання грашовых сум-у суд па месцы рэгістрацыі арганізацыі.

У выпадку выканання работ па дамове падраду, то паведамляем, што дадзены дагавор ставіцца да грамадзянска-прававому дагавору і рэгулюецца Грамадзянскім кодэксам Рэспублікі Беларусь (далей - ГК).

У адпаведнасці з патрабаваннямі артыкула 6 ТК пад яго дзеянне не падпадаюць адносіны з нагоды ажыццяўлення абавязацельстваў, якія ўзнікаюць на аснове дагавораў, прадугледжаных грамадзянскім заканадаўствам.

Такім чынам, нормы заканадаўства аб працы на грамадзянска-прававыя адносіны не распаўсюджваюцца.

Спрэчкі паміж бакамі па грамадзянска-прававых дагаворах падлягаюць разгляду ў судовым парадку.

Агульны тэрмін іскавай даўнасці для вырашэння спрэчак, якія вынікаюць з дагавораў падраду, складае тры гады (артыкул 197 ГК).

На падставе пункта 1.4 артыкула 285 Падатковага кодэкса Рэспублікі Беларусь, фізічныя асобы, якія выконваюць працу па грамадзянска-прававых дагаворах, за разгляд іскавых заяў аб спагнанні платы за выкананую працу, аказаную паслугу, створаны аб'ект інтэлектуальнай уласнасці пры звароце ў суд вызваляюцца ад дзяржаўнай пошліны.

Пытанне:

Звольнілася тыдзень назад, да гэтага часу не выдалі на рукі працоўную кніжку.

Адказ:

У адпаведнасці з часткай 6 артыкула 50 Працоўнага кодэкса Рэспублікі Беларусь (далей – ПК) пры звальненні работніка працоўная кніжка выдаецца работніку ў дзень звальнення (у апошні дзень працы).

Калі ў дзень звальнення работнік прысутнічаў на працы і наймальнік не выдаваў яму працоўную кніжку, то наймальнікам дапушчана парушэнне заканадаўства аб працы.

У выпадку адсутнасці работніка на працы ў дзень звальнення альбо яго адмовы ад атрымання працоўнай кніжкі наймальнік у гэты дзень павінен накіраваць работніку заказны ліст з паведамленнем аб уручэнні аб неабходнасці з'явіцца за атрыманнем працоўнай кніжкі (пункт 74 інструкцыі аб парадку вядзення працоўных кніжак работнікаў, зацверджанайпастановай Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь ад 16.06.2014 № 40).

Работнік мае права атрымаць працоўную кніжку на рукі альбо напісаць у адрас наймальніка заяву аб накіраванні працоўнай кніжкі па пошце (з указаннем адрасу).

Пасля атрымання ад работніка названай заявы наймальнік не пазней наступнага дня павінен накіраваць працоўную кніжку па паказанаму ў заяве адрасе. У адваротным выпадку работнік таксама мае права звярнуцца ў тэрытарыяльнае падраздзяленне Дэпартамента альбо ў суд для ліквідацыі парушэння заканадаўства аб працы.

Аб дадзеным парушэнні работнік мае права паведаміць у тэрытарыяльнае падраздзяленне Дэпартамента, размешчанае ў межах той адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі, на тэрыторыі якой паўстала дадзенае пытанне, а таксама звярнуцца з іскавай заявай у суд па месцы рэгістрацыі арганізацыі для спагнання сярэдняга заробку за час вымушанага прагулу.

Згодна з артыкулам 79 ПК пры затрымцы выдачы працоўнай кніжкі па віне наймальніка работніку выплачваецца сярэдні заробак за ўвесь час вымушанага прагулу, і дата звальнення пры гэтым змяняецца на дзень выдачы працоўнай кніжкі.

Пытанне:

Наймальнік затрымаў выплату заработнай платы. Куды мне звяртацца?

Адказ:

Наймальнік абавязаны выдаваць заработную плату ў дні, вызначаныя ў калектыўным дагаворы, пагадненні або працоўным дагаворы, але не радзей двух разоў у месяц, калі іншая перыядычнасць не вызначана кантрактам, замацаваная ў ТК (артыкулы 55, 73, 261-2 ТК).

Нявыплата заработнай платы работніку ў устаноўленыя тэрміны з'яўляецца парушэннем заканадаўства аб працы і цягне адміністрацыйную адказнасць.

Затрымка выплаты заработнай платы цягне яе індэксацыю, у тым выпадку, калі такая затрымка складае адзін каляндарны месяц і больш, у параўнанні з устаноўленым тэрмінам выплаты заработнай платы. Абавязак вырабіць індэксацыю заработнай платы ўскладзены на ўсіх наймальнікаў па-за залежнасці ад формы ўласнасці арганізацыі (Артыкул 58 ТК).

Для аднаўлення парушанага права, работнік мае права звярнуцца ў тэрытарыяльнае падраздзяленне Дэпартамента дзяржаўнай інспекцыі працы, размешчанае ў межах той адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі, на тэрыторыі якой паўстала дадзенае пытанне.

Для спагнання заработнай платы работнік мае права скарыстацца судовым альбо пазасудовым спосабам абароны сваіх правоў:

Судовы спосаб абароны прадугледжвае зварот работніка з іскавай заявай у суд па месцы рэгістрацыі юрыдычнай асобы альбо па месцы жыхарства індывідуальнага прадпрымальніка. Работнік звяртаецца ў суд без выплаты дзяржаўнай пошліны.

Пазасудовы парадак спагнання заработнай платы прадугледжвае зварот да натарыуса за здзяйсненнем выканаўчага надпісу аб спагнанні налічанай, але не выплачанай работніку заработнай платы. Асоба, якая звярнулася за здзяйсненнем такой выканаўчай надпісы, вызвалена ад выплаты натарыяльнага тарыфу за здзяйсненне натарыяльных дзеянняў, а таксама за аказанне паслуг прававога і тэхнічнага характару натарыусамі.

Для здзяйснення выканаўчай надпісы неабходна прадаставіць дакумент, які змяшчае звесткі аб месцы працы, суме запазычанасці па налічанай, але не выплачанай работніку заработнай плаце, тэрмінах выплаты, падпісаны кіраўніком арганізацыі і галоўным бухгалтарам, індывідуальным прадпрымальнікам, змацаваны пячаткай арганізацыі, за выключэннем арганізацый, якія ў адпаведнасці з заканадаўчымі актамі мае права не выкарыстоўваць друку.

Выканаўчая надпіс з'яўляецца выканаўчым дакументам і падлягае выкананню ў парадку, устаноўленым заканадаўствам аб выканаўчым вытворчасці.

Пытанне:

Мне не выплацілі прэмію пры звальненні. Якія павінны быць мае дзеянні?

Адказ:

У адпаведнасці з артыкулам 63 Працоўнага кодэкса Рэспублікі Беларусь (далей – ПК) формы, сістэмы і памеры аплаты працы работнікаў, у тым ліку і дадатковыя выплаты стымулюючага і кампенсавальнага характару, устанаўліваюцца наймальнікам на падставе калектыўнага дагавора, пагаднення i працоўнага дагавора.

Прэмія ставіцца да выплатах стымулюючага характару і не з'яўляецца абавязковай.

Устанаўленне паказчыкаў, умоў і памераў прэміравання работнікаў уваходзіць у кампетэнцыю наймальніка.

Як правіла, парадак і ўмовы прэміравання работнікаў вызначаюцца ў Становішчы аб аплаце працы работнікаў арганізацыі,калектыўным дагаворы, іншых лакальных нарматыўных прававых актах.

Канкрэтныя памеры прэмій работнікаў вызначаюцца ў адпаведнасці з іх асабістым укладам у агульныя вынікі працы і максімальнымі памерамі не абмяжоўваюцца. Права вызначаць канкрэтныя памеры прэмій, што выплачваюцца работнікам арганізацыі, у тым ліку звольненым, прадастаўлена наймальніку.

Па гэтым пытанні работнік мае права звярнуцца ў Камісію па працоўных спрэчках або ў суд.

Пытанне:

Звольніўся тыдзень таму, дагэтуль мне не выплацілі канчатковы разлік.

Адказ:

Згодна з артыкулам 77 Працоўнага кодэкса Рэспублікі Беларусь (далей – ПК) пры звальненні работніка ўсе выплаты, належныя яму ад наймальніка на дзень звальнення, вырабляюцца не пазней дня звальнення. Калі работнік у дзень звальнення не працаваў, то адпаведныя выплаты павінны быць зроблены не пазней наступнага дня пасля прад'яўлення ім патрабавання аб разліку. У выпадку спрэчкі аб памерах выплат, належных работніку пры звальненні, наймальнік абавязаны ў пазначаны ў дадзеным артыкуле тэрмін выплаціць сумму, якую нельга аспрэчваць.

Як правіла, пры звальненні работніку належыць да выплаты заробная плата за апошні месяц працы з улікам фактычна апрацаванага часу, а пры невыкарыстанні або частковым выкарыстанні працоўнага адпачынку – грашовая кампенсацыя.

Калі работніку ў дзень звальнення не выплачаны, належныя яму сумы, тады наймальнікам зроблена парушэнне заканадаўства аб працы. Аб дадзеным парушэнні работнік мае права паведаміць у тэрытарыяльнае падраздзяленне Дэпартамента, размешчанае ў межах той адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі, на тэрыторыі якой паўстала дадзенае пытанне, альбо звярнуцца з іскавай заявай у суд па месцы рэгістрацыі арганізацыі.

Акрамя таго, у выпадку нявыплаты заробка па віне наймальніка ў тэрміны, устаноўленыя артыкулам 77 ПК, належных на дзень звальненні сум выплат работнік мае права спагнаць з наймальніка сярэдні заробак за кожны дзень іх затрымкі, а ў выпадку нявыплаты часткі сумы –прапарцыянальна нявыплачаным пры разліку грашовым сумам (артыкул 78 ПК).

Для спагнання сярэдняга заробку за кожны дзень затрымкі разліку пры звальненні работнік мае права звярнуцца з іскавай заявай у суд па месцы рэгістрацыі арганізацыі.

Пытанне:

Я дзесяць месяцаў працую ў арганізацыі, аднак дагэтуль мне не прадставілі працоўны адпачынак.

Адказ:

Згодна з артыкулам 170 Працоўнага кодэкса Рэспублікі Беларусь(далей – ПК) наймальнік абавязаны прадастаўляць работніку працоўны водпуск, як правіла, на працягу кожнага рабочага года (штогод).У выключных выпадках, калі прадастаўленне поўнага працоўнага водпуску работніку ў бягучым працоўным годзе можа неспрыяльна адбіцца на нармальнай дзейнасці арганізацыі, дазваляецца са згодай работніка перанесенне часткі водпуску на наступны працоўны год. Астатняя частка працоўнага водпуску не можа быць менш чатырнаццаці каляндарных дзён і прадастаўляецца да заканчэння гэтага працоўнага года. Пераносная частка працоўнага водпуску па жаданні работніка далучаецца да водпуску за наступны працоўны год ці выкарыстоўваецца асобна.

Рабочым годам у адпаведнасці з артыкулам 163 ПК прызнаецца прамежак часу, роўны па працягласці каляндарнаму году, але вылічваецца для кожнага работніка з дня прыёму на працу.

Згодна з часткай 1 артыкула 166 ПК працоўныя адпачынкі (асноўны і дадатковы) за першы працоўны год прадастаўляюцца не раней чым праз шэсць месяцаў працы ў наймальніка, за выключэннем выпадкаў, прадугледжаных дадзеным артыкулам.

За другі і наступныя працоўныя гады працоўныя адпачынкі прадастаўляюцца ў любы час працоўнага года ў адпаведнасці з чарговасцю прадастаўлення працоўных адпачынкаў, калі іншае не прадугледжана ПК (артыкул 167 ПК).

Артыкулам 168 ПК устаноўлена, што чарговасць прадастаўлення працоўных адпачынкаў устанаўліваецца для калектыву работнікаў графікам працоўных адпачынкаў, які зацвярджаецца наймальнікам, а таксама ўзгодненых з прафсаюзам, калі такое ўзгадненне прадугледжана калектыўным дагаворам. Пры складанні графіка працоўных адпачынкаў наймальнік ўлічвае меркаванне работніка аб часе яго сыходу ў адпачынак, калі гэта не перашкаджае нармальнай дзейнасці арганізацыі і рэалізацыі права на адпачынак іншых работнікаў, а таксама плануе чарговасць працоўных адпачынкаў у адпаведнасці з часткай чацвёртай дадзенага артыкула. Графік працоўных адпачынкаў складаецца на каляндарны год не пазней за 5 студзеня або іншага тэрміну, устаноўленага калектыўным дагаворам, пагадненнем або ўзгодненага наймальнікам з прафсаюзам, і даводзіцца да ведама ўсіх работнікаў. Дата пачатку працоўнага водпуску вызначаецца па дамоўленасці паміж работнікам і наймальнікам.

Такім чынам, наймальнік абавязаны прадаставіць работніку на працягу кожнага працоўнага года працоўны адпачынак працягласцю менш за 14 каляндарных дзён у адпаведнасці з зацверджаным графікам працоўных адпачынкаў.

Калі работніку на працягу працоўнага года не прадастаўлены працоўны адпачынак працягласцю не менш за 14 каляндарных дзён, то наймальнікам зроблена парушэнне заканадаўства аб працы. Аб дадзеным парушэнні работнік мае права паведаміць у тэрытарыяльнае падраздзяленне Дэпартамента, размешчанае ў межах той адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі, на тэрыторыі якой паўстала дадзенае пытанне, альбо звярнуцца ў Камісію па працоўных спрэчках, а ў выпадку яе адсутнасці ў арганізацыі - з іскавай заявай у суд па месцы рэгістрацыі наймальніка.

Пытанне:

Пытаю вас даць тлумачэнні па пастанове Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь ад 28 лістапада 2008 г. № 175 " Аб зацвярджэнні Інструкцыі аб парадку навучання, стажыроўкі, інструктажу і праверкі ведаў якія працуюць па пытаннях аховы працы». 1. Наш намеснік кіраўніка (дырэктар па маркетынгу) выкарыстоўвае службовы аўтамабіль для рабочых паездак, кіруе ім самастойна. Згодна з пунктам 44 спецыялісты, якія выконваюць работы па прафесіях рабочых, праходзяць навучанне, інструктаж і праверку ведаў па пытаннях аховы працы ў адпаведнасці з кіраўніком 2 інструкцыі № 175. Ці трэба дырэктару па маркетынгу (альбо любому кіраўніку, а не спецыялісту) праходзіць інструктаж і праверку ведаў па ахове працы ў якасці кіроўцы аўтамабіля (у штатным раскладзе маецца Прафесія «кіроўца аўтамабіля»)? 2. Ці трэба спецыялістам аддзелаў пры выкарыстанні службовага аўтамабіля ў якасці перамяшчэння праходзіць праверку ведаў як для кіроўцы аўтамабіля?

Адказ:

Згодна з вызначэннем, якое выкладзена ў падпункце 2.8 пункта 2 Правілаў дарожнага руху, зацверджаных Указам ПрезидентаРеспублики Беларусь ад 28 лістапада 2005 г., кіроўца – фізічная асоба, якая кіруець транспартным сродкам, самаходнай машынай, за выключэннем асобы, якая вучыцца кіраванню механічным транспартным сродкам, самаходнай машынай (здае кваліфікацыйны практычны экзамен на права кіравання механічным транспартным сродкам, самаходнай машынай).

Як вынікае з пытання, намеснік кіраўніка арганізацыі (дырэктар па маркетынгу), а таксама спецыялісты аддзелаў выкарыстоўваюць службовыя аўтамабілі ў службовых мэтах. Такім чынам, яны ажыццяўляюць кіраванне транспартнымі сродкамі як кіроўцы.

На падставе выкладзенага, на названых асоб распаўсюджваюцца патрабаванні пункта 44 інструкцыі аб парадку навучання, стажыроўкі, інструктажу і праверкі ведаў працоўных па пытаннях аховы працы, зацверджанай пастановай Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь ад 28 лістапада 2008 г. № 175, згодна з якім спецыялісты, якія выконваюць работы па прафесіях рабочых, праходзяць інструктаж і праверку ведаў па пытаннях аховы працы ў адпаведнасці з главой 2 інструкцыі.

Пытанне:

Што рабіць, калі работнік не згодны з вынікамі расследавання няшчаснага выпадку, праведзенага наймальнікам?

Адказ:

Згодна з артыкулам 32 Закона Рэспублікі Беларусь "Аб ахове працы", пункце 78 правілаў расследавання і ўліку няшчасных выпадкаў на вытворчасці і прафесійных захворванняў, зацверджаных пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 15.01.2004 № 30, у выпадку нязгоды з вынікамі расследавання няшчаснага выпадку, праведзенага наймальнікам, пацярпелы (асоба, якая прадстаўляе яго інтарэсы) мае права звярнуцца з адпаведнай заявай у абласное (Мінскае гарадское) Упраўленне Дэпартамента дзяржаўнай інспекцыі працы, Дэпартамент або ў суд у трохмесячны тэрмін з дня, калі ён даведаўся або павінен быў даведацца аб парушэнні свайго права.

Пытанне:

Ці мае права работнік адмовіцца ад выканання работ у выпадку незабеспячэння яго сродкамі індывідуальнай абароны, і як гэта зрабіць?

Адказ:

Да, мае. У адпаведнасці з патрабаваннямі артыкула 11 Закона Рэспублікі Беларусь» Аб ахове працы " работнік мае права адмовіцца ад выканання даручанай працы ў выпадку непрадастаўлення яму сродкаў індывідуальнай абароны, якія непасрэдна забяспечваюць бяспеку працы. Пералік названых сродкаў індывідуальнай абароны зацверджаны пастановай Міністэрства працы і сацыяльнай абароны ад 15.10.2010 № 145. Пры адмове ад выканання даручанай працы па названай падставе работнік абавязаны неадкладна пісьмова паведаміць наймальніку альбо ўпаўнаважанай службовай асобе наймальніка аб матывах такой адмовы, падпарадкоўвацца правілам унутранага працоўнага распарадку, за выключэннем выканання вышэйпаказанай працы.

Пытанне:

З 1 мая 2020 г. ўступіла ў дзеянне СТБ ISO 45001-2020 "Cістэмы менеджменту здароўя і бяспекі пры прафесійнай дзейнасці. Патрабаванні і кіраўніцтва па ўжыванні", зацверджанае пастановай Дзяржаўнага камітэта па стандартызацыі Рэспублікі Беларусь ад 25.02.2020 № 8. У які тэрмін неабходна прывесці ў адпаведнасць з названым СТБ сістэму кіравання аховай працы арганізацыі.

Адказ:

Артыкулам 17 Закона Рэспублікі Беларусь "Аб ахове працы" вызначана, што наймальнік нясе абавязкі па распрацоўцы, укараненні і падтрыманні функцыянавання сістэмы кіравання аховай працы, якая забяспечвае ідэнтыфікацыю небяспек, ацэнку прафесійных рызык, вызначэнне мер кіравання прафесійнымі рызыкамі і аналіз іх выніковасці, распрацоўцы і рэалізацыі мерапрыемстваў па паляпшэнні ўмоў і аховы працы.

Нарматыўнымі прававымі актамі па ахове працы не рэгламентавана, якому тэхнічным нарматыўным акце павінна адпавядаць сістэма кіравання аховай працы арганізацыі.

У адпаведнасці з Законам Рэспублікі Беларусь "аб тэхнічным нарміраванні і стандартызацыі" тэхнічныя нарматыўныя прававыя акты (тэхнічныя кодэксы ўсталяванай практыкі, дзяржаўныя стандарты) з'яўляюцца добраахвотнымі для прымянення (за выключэннем, калі ў заканадаўчым акце Рэспублікі Беларусь, тэхнічным рэгламенце Рэспублікі Беларусь альбо іншым нарматыўным прававым акце Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь дадзена спасылка на тэхнічны кодэкс устаноўленай практыкі, патрабаванні гэтага тэхнічнага кодэкса ўсталяванай практыкі становяцца абавязковымі для, калі добраахвотнасць яго прымянення не ўстаноўлена адпаведным заканадаўчым актам Рэспублікі Беларусь, тэхнічным рэгламентам Рэспублікі Беларусь альбо іншым нарматыўным прававым актам Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь).

Такім чынам, арганізацыя самастойна прымае рашэнне аб неабходнасці і тэрмінах прывядзення дзеючай сістэмы кіравання аховай працы ў адпаведнасць з СТБ ISO 45001-2020 " сістэмы менеджменту здароўя і бяспекі пры прафесійнай дзейнасці. Патрабаванні і кіраўніцтва па ўжыванні"»

Пытанне:

Мне выплацілі мізэрную заробную плату. Якія павінны быць мае дзеянні?

Адказ:

У адпаведнасці з артыкулам 4 Закона Рэспублікі Беларусь ад 17 ліпеня 2002 года "Аб устанаўленні і парадку павышэння мінімальнай заработнай платы" памер месячнай мінімальнай заработнай платы ўстанаўліваецца Саветам Міністраў Рэспублікі Беларусь штогод з 1 студзеня.

У адпаведнасці з часткай першай артыкула 59 ТК, МЗП (месячная і гадзінная) - дзяржаўны мінімальны сацыяльны стандарт у галіне аплаты працы, які наймальнік абавязаны ўжываць у якасці ніжэйшай мяжы аплаты працы работнікаў за працу ў нармальных умовах на працягу нармальнай працягласці працоўнага часу пры выкананні абавязкаў работніка, якія вынікаюць з заканадаўства, лакальных прававых актаў і працоўнага дагавора.

Памер МЗП у якасці ніжэйшай мяжы аплаты працы работнікаў з'яўляецца абавязковым для ўсіх наймальнікаў, з якімі работнікі складаюцца ў працоўных адносінах, заснаваных на працоўным дагаворы (кантракце), і не ўжываецца ў дачыненні да асоб, з якімі заключаны іншыя дагаворы.

Работніку, у якога памер налічанай заработнай платы аказаўся ніжэй за памер мінімальнай заработнай платы (месячнай і гадзіннай), наймальнік абавязаны зрабіць даплату да памеру мінімальнай заработнай платы (месячнай і гадзіннай).

За дадзенае парушэнне заканадаўства аб працы прадугледжана адміністрацыйная адказнасць.

Для аднаўлення парушанага права, работнік мае права звярнуцца ў тэрытарыяльнае падраздзяленне Дэпартамента дзяржаўнай інспекцыі працы, размешчанае ў межах той адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі, на тэрыторыі якой паўстала дадзенае пытанне.

Даплата да МЗП не вырабляецца, калі ў разліковым перыядзе работнік не выканаў устаноўленыя наймальнікам месячныя або вартавыя нормы працы, у тым ліку без паважнай прычыны не адпрацаваў устаноўленую норму працоўнага часу (прагул, шлюб па віне работніка і т.д.).

Пытанне:

Які парадак дзеянняў упаўнаважанага прадстаўніка наймальніка, які ўдзельнічаў у спецыяльным расследаванні, пры яго нязгодзе з вынікамі расследавання?

Адказ:

Пунктам 51 правілаў расследавання і ўліку няшчасных выпадкаў на вытворчасці і прафесійных захворванняў, зацверджаных пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 15.01.2004 № 30, прадугледжваецца, што асобы, якія ўдзельнічалі ў спецыяльным расследаванні, сведчаць свой удзел у расследаванні подпісамі на заключэнні дзяржаўнага інспектара працы, пры нязгодзе з заключэннем - на працягу двух рабочых дзён пасля азнаямлення з ім выкладаюць асаблівае меркаванне, якое прыкладаецца да дакументаў спецыяльнага расследавання.

У адпаведнасці з пунктам 82 вышэйзгаданых правілаў арганізацыя, якая ўзяла на ўлік няшчасны выпадак на вытворчасці, страхавальнік, пацярпелы або асоба, якая прадстаўляе яго інтарэсы, страхоўшчык, асобы, якія дапусцілі парушэнні актаў заканадаўства, тэхнічных нарматыўных прававых актаў, абавязковых для захавання, лакальных прававых актаў, якія прывялі да няшчаснага выпадку, могуць абскардзіць заключэнне дзяржаўнага інспектара працы аб няшчасным выпадку на вытворчасці ў парадку падпарадкаванасці ў начальніка міжраённага аддзела, абласнога або Мінскага гарадскога ўпраўлення Дэпартамента дзяржаўнай інспекцыі працы, дырэктара Дэпартамента дзяржаўнай інспекцыі працы (асоб, якія выконваюць іх абавязкі) на працягу трох месяцаў з даты яго складання або ў судзе ў адпаведнасці з заканадаўствам.

Пры гэтым падача страхавальнікам скаргі не з'яўляецца падставай для невыканання ім заключэння дзяржаўнага інспектара працы.

  • Яндекс.Метрика